top of page

“Pílula do câncer”: fosfoetanolamina reaparece em uniforme de time de futebol

cienciasuja
17 de abr. de 2023
4 min de leitura

Atualizado: 22 de abr. de 2023

Presidente do Futebol Clube Cascavel também é dono de empresa que deseja revitalizar a controversa substância





Por Chloé Pinheiro


No início do ano, nosso produtor e faz-tudo Felipe Barbosa estranhou um detalhe na camisa do time paranaense Cascavel, na Copa São Paulo de Futebol Júnior. Observando os vários patrocinadores estampados, um chamou a atenção: a Fosfo 500.



Pesquisando na internet, ele descobriu que Fosfo 500 é um suplemento alimentar à base de fosfoetanolamina, a protagonista do primeiro episódio do Ciência Suja, “A pílula do câncer”. Em resumo, ela foi distribuída como a suposta cura de todos os tipos de câncer, mesmo sem qualquer evidência – pelo contrário.


Cada cápsula da Fosfo 500 contém, segundo os fabricantes, 400 mg de fosfoetanolamina, 60 mg de carbonato de cálcio, 39 mg de carbonato de magnésio e 1 mg de carbonato de zinco.


O produto não possui registro na Agência Nacional de Vigilância Sanitária (Anvisa), assim como qualquer outro à base de fosfoetanolamina. Apesar do site em português e da possibilidade de exibir o preço em reais, a comercialização do produto não é autorizada no Brasil.


Ele é fabricado e vendido pela empresa All Ways no Paraguai, cuja fronteira fica próxima à Cascavel. Pelas regras da Anvisa, brasileiros podem importar o produto mesmo sem registro, que também é exportado para Estados Unidos e Europa. Um dos sócios da All Ways é o presidente do Cascavel, Valdinei Silva.


Em conversa com o Ciência Suja, Silva contou que começou a fabricar a fosfoetanolamina por sugestão de um amigo médico, também de Cascavel. “Fizemos investimentos na casa dos 5 milhões de dólares para criar um laboratório de síntese da molécula”, conta.


Ele também revela que a ideia é usar a fosfoetanolamina como “carreadora” das outras substâncias presentes no suplemento (zinco, magnésio e cálcio) para melhorar a imunidade. E ressaltou que seu produto “não tem nada a ver” com a fosfoetanolamina desenvolvida no laboratório do Instituto de Química de São Carlos, da Universidade de São Paulo.


“Nossa pegada é comercializá-la como suplemento esportivo, por isso a ideia de colocar na camisa do Cascavel”, completa. Silva rechaça qualquer associação com câncer e pretende que o Fosfo 500 seja o primeiro de uma série de outros produtos, que levarão a fosfoetanolamina e outros nutrientes. Há a possibilidade de criar até uma linha para animais, a “Fosfo Pet”.


O problema é que não há estudos criteriosos em humanos atestando benefícios da fosfoetanolamina para a saúde. “Continuamos sem qualquer motivo para acreditar que ela traga algum benefício para o organismo, mas temos brechas na legislação que permitem que substâncias como essa entrem no país”, aponta o químico Luiz Carlos Dias, da Universidade Estadual de Campinas (Unicamp).


A história da fosfo e seu uso como suplemento


A substância ganhou fama no Brasil depois de ter sido distribuída gratuitamente no Instituto de Química de São Carlos sob a alegação de curar “todos os tipos” de câncer. O frenesi em torno do composto chegou ao Congresso Nacional, que aprovou uma lei para liberá-lo a despeito da falta de comprovação de sua ação. A lei foi sancionada pela então presidente Dilma Rousseff, mas foi vetada na sequência pelo Supremo Tribunal Federal (STF).


Com o tempo, pesquisas em seres humanos mostraram que a história não tinha nenhum lastro na ciência. A fosfo não funcionava contra o câncer, mas isso não impediu sua sobrevivência. Anos depois, ela passou a ser vendida como suplemento alimentar, e ainda envolta em escândalos.


Os suplementos, aliás, são menos regulados pelas autoridades sanitárias. Não é preciso apresentar estudos clínicos (feitos com humanos) comprovando eficácia e segurança de produtos. Dias, da Unicamp, chegou a testar cápsulas de outras marcas e descobriu que algumas sequer continham fosfoetanolamina.


No caso da Fosfo 500, o produto foi avaliado em animais (roedores e coelhos), sob a orientação do farmacêutico Emerson Luiz Botelho Lourenço, especialista neste tipo de análise da Universidade Paranaense (Unipar).


Afinal, teria algum benefício?


Botelho afirma que foi contratado apenas para essa análise e que desconhece a origem da fórmula e seu processo de síntese. “O que posso afirmar é que o produto é seguro em animais e que, nos testes com animais, verificamos seu efeito no sistema imunológico deles”, conta.


Perguntamos mais sobre esses testes: “Em resultados prévios com animais, ela melhora o metabolismo das citocinas que reduzem a inflamação, impedindo que as citocinas pró-inflamatórias sejam expressas”, responde Lourenço.


Citocinas são moléculas que mediam inflamações pelo corpo. Os achados mencionados por Botelho não estão publicados em artigo científico, mas foram encaminhados à Agência Nacional de Vigilância Sanitária (Anvisa).


Cabe destacar que, para o registro de suplementos alimentares, basta realizar testes de segurança em animais. Mas para alegação de benefício em humanos e efeito terapêutico, a história é outra. Análises em cobaias são parte do processo, não uma resposta definitiva.


“Para fazer uma afirmação de benefícios na imunidade ou em marcadores inflamatórios, seria preciso conduzir estudos em humanos, com randomização e comparação com um grupo tomando placebo”, aponta Dias.


Apesar de reconhecer a falta de evidências científicas favoráveis à fosfoetanolamina, Botelho é otimista: “Nós temos evidências preliminares positivas, mas é preciso fazer vários trabalhos para provar que ela poderia ser usada como medicamento”.


Dias, que acompanhou a história da fosfo de perto, tem outro ponto de vista. “Me preocupa que isso seja utilizado sem acompanhamento, porque não sabemos nem se o uso constante e prolongado pode ter algum efeito colateral”, argumenta.


Outro temor do químico é o de que, pela fama que a fosfoetanolamina alcançou no país, suplementos à base dela sejam usados como supostos tratamentos para o câncer – mesmo se o fabricante não escrever isso na embalagem. “É proibido fazer a associação da fosfo com o câncer, mas, nos grupos onde ela é propagandeada, esse ainda é o carro-chefe”, alerta Dias.


A equipe do Ciência Suja monitora um grupo de WhatsApp com o título “FOSFOETANOLAMINA”. Lá, diferentes suplementos à base dessa substâncias de fato são divulgados como aliados contra o câncer. Há promotores que os vendem, inclusive.


Dias destaca que a Anvisa deveria se manifestar novamente a respeito. “Não existe nada que justifique a venda desses suplementos como algo que pode fortalecer a imunidade ou promover a saúde. Essa é uma situação que vai trazer ainda mais confusão para pessoas em tratamento do câncer”, analisa.


O presidente do Cascavel, Valdinei Silva, informou que está em tratativas para obter a autorização da Anvisa para a comercialização no Brasil.


A reportagem apurou que a negociação está ocorrendo com o apoio da Belcher Farmacêutica, empresa que foi investigada na CPI da Pandemia por negociações suspeitas de compra de vacinas.



 
 
 

108 comentários


sunnyjodie
há 2 dias

gg88 link hôm trước thấy bạn bè nhắc thoáng qua nên mình bấm vào xem thử cho biết, kiểu tò mò giao diện ra sao thôi. Mình không có ngồi đọc kỹ nội dung hay lục từng mục, chủ yếu nhìn cách họ trình bày có dễ nhìn không. Vừa vào là thấy trang khá thoáng, khoảng trắng vừa đủ nên không bị ngộp chữ, nhìn một cái là định hình được các phần nằm đâu. Mình cũng thích mấy khối thông tin họ chia tách rõ ràng, lướt nhanh vẫn bắt được ý chính chứ không phải căng mắt. Cái menu đặt ở chỗ dễ thấy nên chuyển qua lại cũng nhẹ nhàng, không phải bấm vòng vòng. Nói chung…

Curtir

mSaASasASinplum
há 3 dias

JW88 mình cũng kiểu nghe người ta nhắc nên bấm vào xem thử cho biết thôi. Không có ngồi đọc hết nội dung đâu, chủ yếu lướt giao diện với cách họ chia phần. Thấy trang làm khá dễ theo dõi, mấy tiêu đề đặt thẳng thắn nên nhìn cái là đoán được chủ đề đang nói gì. Có đoạn giới thiệu về Études viết ngắn gọn, nói họ kết hợp sáng tạo với chức năng trong kiến trúc nên mình đọc lướt vẫn nắm ý. Mình thích kiểu cuộn xuống là từng khối nội dung tách riêng, không bị nhồi chữ, nhìn đỡ mệt mắt. Phần điều hướng cũng ổn, chuyển qua lại không bị rối, nhất là heading “Cam…

Curtir

mSaASasASinplum
há 3 dias

Hôm trước thấy tên website https://pg55.money/ xuất hiện đâu đó nên tiện bấm vào xem thử một lát. Mình không tìm hiểu kỹ nội dung, chủ yếu xem cách trang tổ chức menu và các khu vực thông tin. Nhìn qua thấy giao diện khá “LEAN”, không cố nhét quá nhiều thứ lên một màn hình nên cảm giác dễ thở. Các mục chính được chia khá rõ, còn phần giấy phép pháp lý thì để ở chỗ tương đối dễ nhận biết, cần xem lại cũng không phải tìm vòng quanh. Lướt nhanh một lượt thấy bố cục ổn, tiêu đề dễ nhìn và các phần không bị dính vào nhau.

Curtir

myla.phan236.9
há 3 dias

SC88 tối qua mình tranh thủ lúc nghỉ tay vào nghía thử cho biết, kiểu xem họ sắp xếp trang ra sao chứ cũng không định đào sâu làm gì (đỡ tốn thời gian lại khỏi phải suy nghĩ nhiều). Lướt vài vòng thì thấy phần giới thiệu về thương hiệu được đặt khá nổi, đọc nhanh là hiểu họ đang cố nói về hệ sinh thái giải trí đa dạng và chuyện họ hay nâng cấp trải nghiệm cho người dùng. Cách trình bày nhìn cũng “thẳng thắn”, chữ rõ ràng, đoạn nào ra đoạn nấy nên mình kéo xuống không bị lạc. Mình chỉ ghé qua vài mục lớn rồi thoát, nhưng cảm giác là họ biết người…

Curtir

lydiaharve.y50.4.4.4
há 3 dias

bu88.design mình vừa vào xem thử trên điện thoại và thấy trang load khá nhanh, bố cục nhìn thoáng nên không bị rối mắt. Ở phần tổng quan họ có nhắc tới chuyện minh bạch với bảo mật ngay từ đầu, đọc lướt qua cũng thấy yên tâm hơn chút chứ không kiểu toàn chữ phô trương. Mình thích cách họ chia nội dung thành các khối rõ ràng, kéo xuống là nhận ra ngay đoạn giới thiệu khác hẳn khu vực hỗ trợ (mấy tiêu đề đặt nổi nên dễ quét). Mình không ngồi dò game hay ưu đãi gì nhiều, chỉ để ý trải nghiệm bấm chuyển mục khá mượt, không bị đứng hay nhảy lung tung. Nói…

Curtir
bottom of page